Gaat u vooral niet rustig slapen!

Vrees zuster Stervenslust

Sneuvelbereid en Stervenslust op het slagveld.

Beste R.,

Inderdaad denk ik dat een Derde Wereldoorlog onvermijdelijk is.

We brengen onszelf steeds in situaties waaruit we niet meer kunnen ontsnappen. Ik denk dat het des mensen is. Uiteraard wil de mens conflicten vermijden, maar op een gegeven moment voelt hij zich machteloos, of juist machtig, of denkt hij dat hij de waarheid in pacht heeft en meent hij dat hij die moet verdedigen. Het heeft met onze beschaving te maken. Ik bedoel: in een opkomende beschaving wil men zo lang mogelijk leven en vreest men de dood, maar als de beschaving afneemt, wordt de dood minder belangrijk. Men sterft liever dan dat men zijn ideeën opgeeft. En het tegenstrijdige is dat, wil een bedreigd idee overleven, je sneuvelbereid moet zijn. Mooi woord: sneuvelbereid. Het zusje van stervenslust.

Het vervelende is dat we nooit zullen weten of een Idee goed is of niet. Een Idee is de inhoud van een ballon die in de lucht hangt. Er zit geen stikstof of zuurstof in, maar gedachten. Het Idee is misschien nu goed, maar over een paar jaar niet meer. Eens werden het fascisme en communisme door velen omarmd, terecht bestreden we ze, maar nu zie je weer allerlei fascistische en communistische tendensen populair worden. Is er destijds voor niets gevochten? Nu zeg ik nog nee. Maar heeft Julius Caesar rechtvaardige gevechten gevoerd? Of Alexander de Grote? Al die gevechten die in de oudheid plaatsvonden… Waren ze zinvol of zinloos? En wat weten we van de Egyptenaren? Of van al die Afrikaanse stammen… We rommelen maar wat aan. Tussen een speer en een drone zit goedbeschouwd weinig verschil. We vechten voor idealen die zeker achterhaald zullen raken. Ballonnen lopen leeg of knappen. Samenlevingen storten in. Gemeenschappen sterven. Zelfs religies. Wie richt zijn gebeden nog naar Zeus?

Kortom: die Derde Wereldoorlog komt er, als hij al niet aan de gang is.

Oorlog geeft zin aan het leven. Men doodt graag als men denkt dat het een oplossing biedt. Wie in een oorlog zit, heeft niet door dat hij nog een toekomst heeft. Als je omringd wordt door bommen en kogels en je wilt niet sterven aan de angst, dan doe je er verstandig aan de rest van je leven onbelangrijk te vinden. Dus vindt de soldaat zijn eigen sterven niet belangrijk. En als zijn kameraden de dood vinden en wraak bijna tastbaar wordt, verdwijnt Zeisman uit zijn besef, want die is dan hinderlijk. Het zelf doden verschaft dan het genot van een weldoener die iets voor zijn gemeenschap doet. Soldaten zijn dus uiteindelijk weldoeners… Met die gedachte worden ze ook naar het front gestuurd.

(Nu we het daar toch over hebben: weet jij iemand die mij kan helpen om een e-book te maken van mijn Substack-feuilleton Frontchirurg? Ik ben daar te onhandig voor. Ik zal het anders eens aan mijn uitgever vragen. Ik wil het hem niet aandoen om het boek te drukken, want daar verkoopt hij er dan, denk ik, te weinig van, omdat het feuilleton al op Substack te lezen was. Via een QR-code wil ik dat boek dan voor een klein bedrag ter beschikking stellen. Ik ben een weldoener, zoals je weet.)

Zal ik je eens wat zeggen? De Grote Literatuur gaat weer uit Oekraïne, Rusland en Israël komen. (Maar eerst gaan ze hem natuurlijk aan een Palestijn uitreiken.) Zeker niet uit Nederland. Natuurlijk, er kan een blindganger tussen zitten. (“En de Nobelprijs is voor… Theodor Holman.”) Maar oorlog is het beste decor voor oprechte kunst, juist omdat in een strijd op leven en dood de meeste woorden hun aanvankelijke betekenis verliezen, de moraal daardoor kapotgeschoten wordt en ruïnes, bloed en lijken de esthetiek bepalen.

Ondertussen maken we ons op voor die onvermijdelijke Derde Wereldoorlog omdat we eigenwijsheid aanzien voor wijsheid. Ook ik. Ik ben als de dood onder een islamitische knoet te moeten leven, maar omdat we vriendelijk en aardig willen zijn, geven we steeds meer van onze vrijheid op om de nieuwe Nederlanders maar niet te kwetsen. De beschaving gaat ten onder als we te aardig willen zijn. Als je te beleefd bent, kom je op het schavot terecht omdat je een makkelijke prooi bent, en als je te weinig beleefd bent ook, want dan moet je gestraft worden. Zo werken zij die de macht in handen krijgen.

Ik hoop dat je nu enigszins opgeknapt bent en als je eens hier bent, moet je me helpen m’n humor weer eens op te zoeken. Ik ben veel te serieus uit angst en mislukking.

Groet,

Theodor

Kort verhaal

Bang

Hij zat aan de keukentafel tegenover zijn dochter en merkte dat hij het niet kon verdragen dat ze haar tranen probeerde tegen te houden.
Wat moest hij zeggen?
Elk woord dat haar zou kunnen troosten hij al vele keren gebezigd.
“Waarvoor ben je precies bang?’’ vroeg hij.
“Dat ik bijvoorbeeld na een jaar juist niet meer droevig ben.’’
“Hoe bedoel je?’’
“Dat ik na een jaar alweer een andere liefde heb.’’
“Dat is toch…’’ 
“Nee, dat is niet leuk, dat is juist vreselijk pap!’’
Opeens gingen zijn gedachten naar zijn moeder. Vader was gestorven. Moeder moet toen 42 zijn geweest. Na afloop van de begrafenis ging hij naar zijn kamer, waar hij platen van de Beatles draaide. Opeens kwam zijn moeder zijn kamer binnen en vroeg: “Wat vind je van dit huis?’’ Hij snapte de vraag niet.
“Vind je… dat we moeten verhuizen?’’
Hij schudde zijn hoofd.
“Dan blijven we hier,’’ zei z’n moeder.
En ze was altijd in dat huis gebleven. Tot haar dood. 
“Waar denk je aan?’’ vroeg zijn dochter. Ze zag dat hij afwezig was.
“Aan oma… Jij lijkt op haar… Uiterlijk… Misschien ook innerlijk.’’
“Hoezo?’’
“Na de dood van mijn vader, ze was toen net zou oud als jij nu, zorgde ze voor mij… en verder voor niemand… En toen ik het huis uit was, bleef ze alleen.’’
“Geen nieuwe man?’’
“Nee… Niet dat ik weet… Ik denk dat ik het had geweten.’’
Hij zag dat z’n dochter niet meer huilde. Ze droogde haar tranen met haar vingers.
“Hield ze van opa?’’ vroeg ze.
Hoe moest hij deze vraag beantwoorden?
“Ik denk het wel,’’ zei hij.
“Je denkt het wel?’’
“Ik geloof dat opa meer van haar hield dan zij van hem. Maar na zijn dood merkte ik dat ze in feite steeds meer van opa ging houden. Hoe lief die voor haar was geweest. Hoeveel zelfvertrouwen ze aan hem te danken had gehad… Er waren wel rare minnaars die langskwamen, maar die konden een kop koffie krijgen en soms een glas wijn en dat was het dan. Ze wilde opa.’’
“Je hebt me weleens verteld dat opa dol was op andere vrouwen.’’
“Dat heb ik van oom Jan gehoord. En misschien was er nog wel een vriendin waar oma wel of niet van wist. Maar dat zij niemand weer wilde was omdat ze opa in haar gedachten wilde houden… Dat denk ik… Het was ondanks alles de man van wie zij meer hield dan ze dacht. ’’
Zijn dochter luisterde aandachtig.
“Ik heb me daar pas later in mijn leven over verbaasd. Het was echte liefde na zijn dood… Zij wilde geen man meer terwijl ze nog jong was. Ze wilde in ons huis blijven terwijl dat veel te groot voor haar was. Ze wilde opa zien lopen, ze wilde hem horen praten, misschien wilde ze hem wel liefhebben, terwijl hij nooit zou komen was hij er toch voor haar.’’

De column van Koos

“Mag ik iets lekkers? Daar heb ik nu wel recht op.’’

Verborgen Verleider: Lees De trip van Ferdinand Hania. Steeds meer enthousiaste reacties. En De Huilende Gorilla. (“Ook een meesterwerk, Theodor”).