Blitskikkers

Ga uit je dak

Ik ben kikkertje Bontebal. Ik zorgde zomaar voor de val. Al lijk ik op een kikker, eigenlijk ben ik een kwal.

Ha K.,

We moeten weer eens afspreken. Ik weet niet meer waar de buitenwereld is omdat ik de hele dag in de binnenwereld verkeer. Daar verdwaal ik constant en loop ik op tegen versteende hersencellen en ravijnen en rivieren vol plaque.

Hoe is het daar? Zijn er nog mensen die van me houden? Als het niet zo is, wat ik denk, dan moet je dat maar niet tegen me zeggen. Ik ben een winkeldochter in een kringloopwinkel.

Genoeg getreurd.

Ik moet ergens nog een paar flessen vrolijkheid hebben en beloof je dat ik die opdrink als je langskomt.

Een uurtje geleden kreeg ik van B. een bericht waar ik niets van begreep. Hij heeft een AI-agent of zoiets die hem ‘al het werk’ uit handen neemt. Hij gaf een beschrijving en ik werd droevig omdat ik het taalgebruik niet meer begreep. Ik herinnerde me mijn moeder die altijd op een briefje schreef wat ze niet snapte en op de radio en op de televisie had gehoord. Op zo’n briefje stond: “Theodor, wat is ‘uit je dak gaan?’’ En die lijst zag ik elke week groter worden. “Wat is walkman? Wat zijn olifantenpijpen? Wat een blitskikker?’’

Ik weet nu wat mamma voelde. Angstige vervreemding. Je wordt door de taal naar achteren geduwd, buitengesloten, zodat je alleen komt te staan en de dood je makkelijker op kan halen, want je begrijpt de levenden niet meer.

Daarnet, een uur geleden, liep ik op straat en een man vroeg me: “Denk je dat Joden weer moeten onderduiken?’’ Ik wist niet wat ik moest antwoorden en toen zei hij: “Die lange stilte zegt mij genoeg.’’

Lange stilte.

Waar dacht ik over na, zo ik überhaupt nadenk?

Ik dacht in een flits dit: “Ik heb me zo vaak vergist. Ik dacht dat het niet zo erg zou worden met die fundamentalistische moslims. Tot Theo van Gogh werd vermoord. Maar eigenlijk geloofde ik toen nog niet in de massaliteit die het zou kunnen hebben. Ik meende dat Mohamed Bouyeri een gestoorde persoonlijkheid was, maar ik onderschatte zijn plotselinge godsdienstwaanzinnigheid. Niet lang, trouwens, maar ik had er toch naast gezeten. Ik had er ook naast gezeten toen 9/11 was gebeurd. Ik zag dat als een incident van een paar gekken. Maar ja, de aanslagen bij de redactie van Charley Hebdo, in Nice, de Bataclan, noem maar op, maakten mij duidelijk dat we te maken hadden met een gevaarlijk religieus fascisme. En nu zijn we zover dat dat fascisme ons hier in Nederland heeft besmet na de aanslagen van 7 oktober in Israël. Joden worden en voelen zich bedreigd. Denk ik dat echt? Laat ik dit keer niet naïef zijn. Ja, ik geloof het echt. Ik hoop maar dat ik weer naïef ben en dat ik niets heb geleerd. Ik moet nu hopen dat ik eigenwijs blijf.

“Dus Joden moeten weer onderduiken?’’ vroeg de man.

“Als ik jong en Jood was, zou ik misschien niet in Nederland blijven, maar ergens anders gaan wonen. Misschien Amerika.’’

De man knikte, bedankte me en liep weer door. Wat had ik gezegd? Nee, ik schrok niet van mijn hersenspinsels. Het was meer of ik mezelf niet begreep. Of beter: niet wilde begrijpen. Het was net of ik constant de foute conclusies trok, terwijl ik wist dat mijn oordelen juist waren. Dat is de ellende van de vrijheid van meningsuiting, de mooiste meningsuiting die er is: je mening wordt altijd tegengesproken door een andere mening en dan tellen de meeste stemmen. Juiste argumenten zijn nooit populair en dus geen stemmentrekkers. Juiste meningen - of ze juist waren kan je pas achteraf vaststellen - kunnen hoogstens enigszins omarmd worden door een avant garde die intuïtief aanvoelt wat de toekomst gaat vormgeven.

(Terwijl ik dit schrijf, krijg ik een berichtje van een kennis die zegt dat ik op de site van de Joop van bnnvara van “fascisme” beschuldigd word. Tja, wanneer ik fascistisch denk, dan zal dat zo zijn voor hen die dat ook denken; ik bedoel, ik ben te oud en te moe om me tegen deze domheid en slechtheid te verdedigen. De auteur zegt maar wat, en vangt daar mensen mee die dat ook vinden. Ze weten niet waarom, durven het zelf niet te zeggen en vinden het fijn om zich achter iemand te kunnen scharen die dat wel durft.)

Ben ik cynisch?

Mensen zijn het liefste moordenaars. Alle mensen? Uiteindelijk wel. Ik kan er niets aan doen dat ik dat vind. Wil de mensheid voortbestaan dan moeten ze op een gegeven moment moordenaars worden. Dat is een vreselijke conclusie. Geloof ik dan niet in vrede? Jazeker wel. Daar moet ook naar gestreefd worden, maar vrede betekent dat er een groep is die verliest, die zich achtergesteld voelt, die zich aangetast voelt in zijn geloof of opvattingen en die uit is op wraak, omdat anders zijn leven geen zin heeft, terwijl hij niet wil beseffen dat het leven geen zin heeft.

Oorlog geeft elk leven zin. Strijd is wat de mens groot heeft gemaakt. Ik haat het, maar het is de mens eigen. Ben ik nu een fascist? Daarom K., wil ik koffie met je drinken. Jij moet me even zeggen of ik verdorven ben of niet. Ik denk het wel.

Groet, T.

Kort verhaal

Maserati

Die avond bestond zijn broertje, door alle geneesmiddelen die hij kreeg, uit een vrolijk stuk doorzichtig vlees dat in een grauw bed lag.
“Morgen word ik achttien,” zei broertje, die ondanks zijn leeftijd zo mager was dat hij gekrompen leek.
“Dan mag je eindelijk je rijbewijs halen,” zei Robert, en hij wist dat zijn broertje daarom moest lachen.
“Wat voor auto ga jij later kopen?” wilde zijn broer weten.
“Ik weet het niet,” zei hij. “Wat voor auto zou jij kopen?”
“Een Maserati.”
Robert knikte bevestigend
“Mooi…” zei hij.
“Dus je moet rijk worden. Voor mij. En dan een Maserati kopen.”
“Ik heb geen talent om rijk te worden.”
“Ik zeg niet dat dat overmorgen moet. Het mag ook over dertig jaar.”
“Dan zijn die Maserati’s misschien lelijk.”
“Toch kopen. Voor mij…”
Op dat moment kwam hun moeder binnen. Ze liep meteen naar haar zoon, die rechtop in bed zat, en kuste hem.
“Waar hadden jullie het over?” vroeg ze.
“Over auto’s.”
“Over auto’s? Waarom?”
“Omdat ik na morgen mijn rijbewijs mag halen. En hij gaat een Maserati voor me kopen.”
“Wat voor auto is een Maserati?” vroeg de moeder.
“Gewoon. De mooiste auto die er is, mam.”
“O… en welke kleur?” vroeg moeder, die duidelijk geen verstand van auto’s had.
“Zwart,” zei haar zoon. “Hij gaat een zwarte Maserati voor me kopen. Toch?”
“Wil je echt zwart? Ik dacht rood,” zei Robert.
“Nee, zwart…” zei broertje.
“Ik vind zwart zo somber,” zei moeder.
“Maar ik hou van zwart,” zei haar zoon. “Je gaat echt voor mij een zwarte Maserati kopen, hè Robert?”
“Ja… als ik rijk geworden ben.”
“Je wordt rijk.” En na een kort moment: “En nu ga ik slapen.”
“Ben je moe?” vroeg moeder, terwijl ze zijn hoofd aaide. Maar de jongen sliep al.
“Ik blijf vannacht hier,” zei moeder.
“Ik kan hier ook blijven, mam. Je ziet er doodmoe uit.”
“Dat moet ook. Ik wil er doodmoe uitzien en ik wil doodmoe zijn.”
Hij ging niet tegen zijn moeder in, gaf haar een kus, keek nog even naar zijn broertje en verliet het ziekenhuis.
Op de parkeerplaats zag hij de auto van zijn vader. Die zat achter het stuur en rookte een sigaret. Robert klopte tegen het ruitje.
“Mamma is boven,” zei hij, “en ze wil de hele nacht bij hem blijven.”
Zijn vader nam nog een trek en zei: “Dat zou ik ook wel willen.”
“Ga dan!”
Z’n vader schudde zijn hoofd.
“Dat kan ik haar niet aandoen.”
“Ga naar boven. Vierde verdieping, kamer 435.”
“Dat kan echt niet!”
“Natuurlijk wel, pap. Wat dan? Wil je de hele nacht hier blijven?”
Z’n vader schudde weer zijn hoofd.
“Hoe gaat het nu met hem?”
“Hij is morgen jarig, zoals je waarschijnlijk niet weet, en hij wil een zwarte Maserati.”

De column van Koos

Theodor zegt dat ik een fijn leven heb. Maar wat is een fijn leven? Wat is leven precies?

Zou u zo vriendelijk willen zijn om een paar duizend exemplaren te kopen van De truc van Ferdinand Hania?